Dit zal ik nooit vergeten!

Door: Mart van Herp

Anno Domini 1970. We ontvingen een alarmerend bericht van bioloog Alfred Blok, die met zijn caravan in de boomgaard bij boerderij 'de Eenhoorn' stond, in Middenbeemster, bij een van de grootste reigerkolonies van Nederland. Alfred deed onderzoek naar de daar aanwezige 140 reigerbroedparen, toen zich een groot, acuut probleem voordeed: de boer wilde de bomen waarin de reigers zaten rooien. Snelle actie was geboden!

Volgens een bestaande overeenkomst kreeg de eigenaar van de boomgaard, boer Van der Oord, een financiële compensatie voor loonderving en de dagelijkse overlast die hij ondervond door de reigers. Deze regeling werd in 1970 niet verlengd, waarmee de bedreiging van de blauwe reiger weer actueel werd.
Staatsbosbeheer probeerde de zaak te redden door het sluiten van een nieuwe overeenkomst, tot behoud van de kolonie. Echter, het ministerie van CRM deed niet mee, de pot was leeg! Dus kwam er géén overeenkomst om de unieke reigerkolonie te beschermen. Ondertussen was er sprake van een bijkomend probleem: de EEG had maatregelen genomen om oude, onrendabele fruitbomen te verwijderen via het aanbieden van een rooipremie. De heer Van der Oord wilde hier wel op ingaan. Snelle actie was geboden !

Brutaal voorstel

Samen met Martien Roos ben ik met grote spoed naar de boer gereden, in een poging deze unieke kolonie te redden. Strijden voor het behoud van 140 reigerbroedparen!
Met knikkende knieën belden we aan. Een norse boer deed open: "Wat komen jullie hier doen?"
"We willen graag even met u komen praten over het behoud van de reigerkolonie." We mochten binnenkomen. "Steek van wal! Hoe denken jullie dit probleem wel te kunnen oplossen?" wilde de man van ons weten.
Wij vroegen Van der Oord welke financiële vergoeding hij wenste te ontvangen voor het behoud van de kolonie. Zijn voorstel was f 1200,= voor het eerste jaar en in totaal f 7500,= voor de daaropvolgende vijf jaren. Brutaalweg stemden we in met het voorstel, dronken nog een kopje thee en verlieten de boerderij. Terug in de auto zei ik tegen Martien: "Kan jij f 1200,= voorschieten? Ik in ieder geval niet!" En Martien ook niet! We schoten compleet in de lach… maar ach, wat nu?

Reigernest te huur

Plots kwam het idee bij ons op om door te rijden naar Heemstede, voor een – laat – bezoekje aan Jan P. Strijbos, cineast en journalist. De blauwe reiger was zijn lievelingsvogel, misschien wist hij een oplossing om aan geld te komen zodat we aan onze toezegging konden voldoen. We werden in de huiskamer van de familie Strijbos binnengelaten en daar zat Jan, ingepakt in een slaapzak, op zijn stoel: "Wat komen jullie hier doen, op dit tijdstip?" reageerde hij verbaasd.

Oproep huur een reigernest We deden ons verhaal, dat we een reigerkolonie hadden veiliggesteld voor veel geld, geld dat we niet hadden. En ja, 't was misschien een beetje brutaal, maar daarom waren we hier: "Misschien weet u een oplossing om aan dat bedrag te komen?" Er viel een stilte… maar toen kreeg Jan een idee. Hij zou, als redacteur bij dagblad Het Parool, een artikel schrijven om de lezers in de gelegenheid te stellen een reigernest te huren voor f 25,=. We haalden opgelucht adem, dát was de oplossing!

Reigerfonds

In de weken na de publicatie van het verhaal van Strijbos stroomde het geld binnen. Op 23 december 1972 werd in het bijzijn van Het Parool een overeenkomst getekend tussen boer Van der Oord en de vertegenwoordigers van diverse organisaties, waaronder VBW"Z", onze eigen vogelbeschermingswacht.
Inmiddels was er 33.838,= gulden binnengekomen; op 24 januari 1973 hebben we de stichting 'Reigerfonds' opgericht, om het geld goed en doeltreffend te beheren. In het bestuur van de stichting namen zitting: C.R. Monsees (CNN), J.R.N. Kattens (NHNK), M. van Herp (VBW "Zaanstreek"), M. Roos (VBW "Zaanstreek"), A.A. Blok (bioloog), Chr. van Orden (SBB), M. de Vreede (Het Parool). Martien Roos werd benoemd tot secretaris/penningmeester en Mart van Herp werd voorzitter.

Een deel van het geld werd gereserveerd om de uitgave van een boek van Alfred Blok te financieren. Helaas is deze uitgave nooit tot stand gekomen… maar de reigerkolonie is behouden gebleven!!