Eurobirdwatch 2016 - kleine vogels domineren

Datum: 03-10-2016
Bron: Commissie Tellingen & Inventarisatie (C.T.I) en Vogelbescherming Nederland

Zaterdag 1 oktober 2016 werd er in heel Europa weer volop uitgekeken naar (trek)vogels tijdens de zogenaamde "Euro Birdwatch". In Nederland telden duizenden vogelaars over het hele land op meer dan 150 verschillende locaties zoveel mogelijk vogels. Er werden gezamenlijk 397.050 vogels gezien en 197 soorten waargenomen (stand 03-10-2016). Door de zwakke wind uit het zuiden hadden de vogels afkomstig uit Noord-Europa wat tegenwind. Dat zorgt er voor dat met name kleine vogels als graspieper en vink laag vliegen en dus vaak gezien worden. Ook in de Zaanstreek - waar geteld werd in het Wormer- & Jisperveld en de Westzanerpolder - scoorde de graspieper de hoogste aantallen.

Landelijk beeld

Veel graspiepers en vinken geteld bij de Euro Birdwatch

De Euro Birdwatch staat of valt met het weer. Helder zicht is ideaal om vogels te tellen, net als een lichte tegenwind, want dan vliegen de vogels lager. Het weer van 1 oktober, met zwakke wind uit het zuiden, leverde veel kleine vogels in de top 10 op, zoals de graspieper, vink, kneu en boerenzwaluw. Graspiepers, en andere kleine vogels, zijn niet de beste vliegers en bij lichte tegenwind vliegen ze al snel een stuk lager. Tegelijkertijd is het leeuwendeel van de graspiepers uit Noord-Europa op dit moment op trek, wat de nummer één positie verklaart.

Minder spreeuwen dan vorige jaren

Voorgaande jaren was de spreeuw constant de aanvoerder van de top 10. Ook dit jaar werd de spreeuw vaak geteld, maar minder dan voorgaande jaren. Door het mooie weer van de afgelopen periode zijn veel spreeuwen in ons land blijven hangen en trekken dus nog niet weg, en de bulk uit Scandinavië moet nog aankomen. Ook werden er dit jaar bijzonder weinig roofvogels gezien. Het zonnetje ontbrak vandaag, waardoor er nauwelijks thermiek was. Zonder thermiek gaan roofvogels niet op trek.

De Zaanstreek

Wormer- & Jisperveld

Om 7:15 uur werd er op de telpost begonnen. Wind was er nauwelijks, de zon was nog niet op en helaas (b)leken de vogels ook uit te slapen. Er was dan ook alle tijd om te genieten van de mooie zonsopkomst met nevel over de weilanden. Nadat de zon op was gekomen, begonnen de vogels zeer voorzichtig te vliegen. Een mooie groep goudplevieren vloog hoog over (en werd daarom bestempeld als trekvogel en niet als lokale vogels) en de eerste graspiepers van de dag kwamen voorbij. Op geluid werd ook nog een - in de Zaanstreek niet veel voorkomende - boompieper eruit gehaald.

Zonsopkomst Wormer- & Jisperveld

Zonsopkomst in het Wormer- & Jisperveld;© Kees de Jager

Na het eerste uur leek het gedaan te zijn met de vogels. De aantallen kelderden (bijv. nog maar 34 graspiepers) en er waren ruime periodes zonder een enkele vogel. Wel wordt nog een zilverplevier gespot die samen met een groepje goudplevier in een nabijgelegen weiland neerstreek. Met het aantrekken van de wind, namen in het derde uur ook de vogels toe en sneuvelden er enkele (dag)records van de telpost. Zo werd het dagrecord graspiepers bijna verdubbeld (van 673 naar 1206), werden er 5 grote gele kwikstaarten geteld en kon de ijsgors als nieuwe soort voor de telpost genoteerd worden.
Al met al werd deze Euro Birdwatch een dag met een langzame start maar een mooi einde.

Het totale overzicht van waargenomen soorten en aantallen is te vinden op trektellen.nl - telpost Wormer en Jisperveld Noord (Jisp). De telling werd uitgevoerd door: Ingmar van der Brugge, Maarten Hotting, Kees de Jager en (het eerste uur) Viljo Kooij.

Westzanerpolder

Deze (oude) telpost is door de "vaste" trektellers in de Zaanstreek verlaten vanwege de vele bouwactiviteiten en het daarmee gepaard gaande lawaai, maar speciaal voor Euro Birdwatch heeft Maarten Zorgdrager er weer een telling uitgevoerd.
Het beeld in de Westzanerpolder begon hetzelfde. Rustig wat betreft vogels, al deden de graspiepers het een stuk beter dan in het Wormer- & Jisperveld. Ook kon de eerste keep van het seizoen genoteerd worden. Een vreemd klinkende (mogelijk roodkeel-) pieper kon helaas niet met zekerheid op naam gebracht worden en heeft de telling daarmee niet gehaald.

Ook in Westzaan duikelden de aantallen na het eerste uur duidelijk naar beneden en bleven helaas de krenten in de pap ook uit. In het vierde uur steeg het aantal graspiepers ook hier weer, maar dat zette - in tegenstelling tot het Wormer- & Jisperveld - niet door. Er konden deze Euro Birdwatch dan ook geen records genoteerd worden.

Het totale overzicht van waargenomen soorten en aantallen is te vinden op trektellen.nl - telpost Westzanerpolder (Noordzeekanaal).